terug naar index
Yourcenar, Marguerite

(Brussel, 08.06.1903 - Mount Desert Island, 17.12.1987)

Fransschrijvende, Amerikaans genaturaliseerde dichteres, essayiste en vooral prozaschrijfster. Haar echte naam is Marguerite Cleenewerck de Crayencour; van dat laatste is haar pseudoniem (Yourcenar) een anagram.

Na haar roman Mémoires d’Hadrien (1951), die haar wereldberoemd maakte, werd zij in 1970 lid van de Belgische Académie royale de langue et de littérature française. In 1980 werd zij als eerste vrouw opgenomen in de Académie française te Parijs.
Wees van haar moeder tien dagen na haar geboorte, leefde zij bij haar vader en haar grootmoeder te Rijsel en op het familielandgoed in Saint-Jans-Cappel in Frankrijk (département du Nord). Ze ging niet naar school en volgde haar vader op zijn reizen naar Londen, Zwitserland, Italië en naar alle uithoeken van Frankrijk. Als autodidacte legde zij in 1919 in Nice met succes het eerste examen van het baccalaureaat af.
Haar vroege romans analyseerden de homoseksuele liefdes van haar vader. Zelf was ze aangetrokken door vrouwen, werd verliefd op een homoseksuele man en vestigde zich in 1937 in de Verenigde Staten van Amerika, waar ze tot 1979 met haar vriendin Grace Frick op Mount Desert Island woonde en waar ze in 1987 overleed.

M. Yourcenar en Gent

In een fragment van het tweede deel van haar autobiografie, Le labyrinthe du monde. II. Archives du Nord (1977) wijdt zij uit over de manier waarop haar voorouders Cleenewerck zich in Vlaanderen vestigden; ze veronderstelt daarbij dat ze behoorden tot de sociale klasse van de “heren”, kleine landeigenaars die geleidelijk aan meester werden van vroegere feodale gronden en op die manier een deel van de landbouwgrond in beslag namen.
Voorts komen Gent en Gentse personages (keizer Karel, Suzanne Lilar, Maurice Maeterlinck, Jan van Eyck) in Yourcenars werk (vaak terloops) ter sprake, zo in L’oeuvre au noir (1968), Souvenirs pieux (1974), Les yeux ouverts (1980), Entretiens littéraires (RTBF, 1968 en 1971) en in de postuum uitgegeven Lettres à ses amis et quelques autres (1995) en Maguerite Yourcenar.: entretiens avec des Belges (1999); zie hierover o.m. Michèle Goslar.

[Nicole Verschoore]

Over M. Yourcenar: