Freek Neirynck, “perfesser Gents” overleden

Freek Neirynck (1949-2019) was de laatste decennia bekend als docent Gents dialect, columnist en tekstschrijver, maar voor de eeuwwisseling vooral als interviewer van het “Artistiek Aperitief” in de Gentse Feesten, als toneelauteur, als regisseur van het Gentse Marionettentheater Taptoe (later: Teater Taptoe; Freek gaf de voorkeur aan de term figurentheater boven poppentheater) en ook als oprichter en bezieler van het Europees Figurentheatercentrum (EFTC) en het International Puppetbuskersfestival. Sinds decennia was hij de tekstschrijver (in Gents dialect) voor de politiek-satirische conferences van Pierke Pierlala (gespeeld door Neiryncks compagnon Luk de Bruyker) en ’t Spelleke van Drei Kluite. Zijn iconische kop en alomtegenwoordigheid op sociaal-culturele manifestaties maakten van Freek Neirynck een bekende figuur bij elke Gentenaar.

Freek Neirynck begon zijn theatercarrière in de jaren 1970 als acteur, scenarist en regisseur. Tegelijkertijd schreef hij journalistieke bijdragen en recensies voor onder meer Vooruit en Knack, en scripts voor BRT-series. Zijn toneelstukken werden internationaal gespeeld, zoals die over de Leo Baekeland, de Belgische uitvinder van het bakeliet, of over operavedette Vina Bovy. Sommige zeer specifiek-Gentse achtergronden zoals van de volksfiguren De Rôaste Wassger (1976, met volkstheaterman Romain Deconinck) en Lène Maréchal (1984), of over de socialistische voorman Edward Vader Anseele (1987) leidden tot bijzonder succesvolle opvoeringen.

 

Hij was een levendige verdediger van het Gents dialect, hoewel hij zelf van West-Vlaamse komaf was. Hij organiseerde als “perfesser Gents” bij alle mogelijke gelegenheden onderricht in het Gents dialect, vertaalde het eerste stadsgedicht van de (ook al ingeweken) Gentse stadsdichter David Troch in het Gents, stelde een Gents zakwoordenboek (2011) en een Gents zegswijzenboek (2012) samen, publiceerde de fel gesmaakte biografische kroniek Boon(tje) en ik op dagblad Vooruit  (2012) en Wie es, woas Wie? : in de Gensche Voolksmeziek (2015), een uniek naslagwerk over personaliteiten in de Gentse volksmuziek.

Neirynck werd op velerlei vlakken bekroond, onder meer met de Paul De Mont Prijs voor toneel in 1977 (voor “Hé, Harlekijn, je touwtjes zijn los"), met de Literaire Prijs van de Stad Gent 1987 (voor Vader Anseele) en met de Sirena d' Oro 2001, de hoogste onderscheiding voor figurentheaterdramaturgie; die laatste prijs ontving hij twee jaar na de wereldvermaarde theaterschrijver en Nobelprijswinnar Dario Fo.

Een paar weken geleden had Freek Neirynck, samen met Anton Cogen en fotografe Lieve Blancquaert, tijdens de Week van ’t Gents nog een “Handje” gekregen van de Gentse Sosseteit (zie eerder bericht). Zopas publiceerde Eric Bauwens ook de biografie Freek Neirynck: Levensverhaal van een rebelse artistieke duizendpoot (2019) en zou Neirynck zelf op 22 december als voorzitter nog acte de présence geven op de uitreiking van de Louis Paul Boonprijs, door Honest Arts Movement dit jaar toegekend aan de Antwerpse kaper-dichter Peter Holvoet-Hanssen. Neiryncks  dood kwam dus wel heel onverwacht.

Meer over Freek Neirynck en Gent lees je op deze website in het Lexicon www.literairgent.be/lexicon/auteurs/neirynck-freek/

Lees meer over het overlijden van Freek Neirynck in de-standaard en op knack.be

Voor een uitgebreid algemeen biografisch overzicht, raadpleeg wikipedia.org/wiki/Freek_Neirynck en de pas verschenen biografie door Eric Bauwens: Levensverhaal van een rebelse artistieke duizendpoot www.boek.be/boek/freek-neirynck