Peter Verhelst wint Ultimaprijs voor de Letteren 2018


De Ultima’s zijn de vroegere Vlaamse Cultuurprijzen. De jury noemde Voor het vergeten (2018) van Peter Verhelst (°Brugge,1962) “een oogstrelend rouwboek dat bijna een Gesamtkunstwerk kan genoemd worden”. Het unieke boek wisselt tussen “droevig proza, bevreemdende poëzie en soms hermetische essays over hedendaagse kunst”, niet ongewoon voor wie het parcours van Verhelst en zijn nauwe samenwerking met beeldende kunstenaars en de theaterwereld een beetje heeft gevolgd.De winnaar kreeg de bronzen award La Ultima Isla, gemaakt door kunstenaar Philip Aguirre, en een geldbedrag van 10.000 euro.

Verhelst debuteerde begin jaren 1980 bij het Gentse tijdschrift Yang (tegenwoordig nY) in een ‘100 Dichters’-aflevering en publiceerde in 1987 zijn eerste dichtbundel Obsidiaan (Provinciale Prijs Letterkunde van West-Vlaanderen 1989). Zijn tweede bundel Otto: de juwelen, het geweld, het geweld, de juwelen werd in 1991 bekroond met de Nieuwe Yangprijs. Hetzelfde tijdschrift gaf in 1990 Angel uit. Andere bibliofiele Gentse uitgaven waren onder meer Kers op de tong (DRUKsel, 1999), Revelation/Illumination/Vision: Johan Tahon (2000, Van Melle) en Zing zing (2015, Ergo Pers).
In de periode 2009-2011 was Verhelst Stadsdichter van Gent, waarbij hij het project Dromenvanger lanceerde: “Ik wil geen gedichten schrijven over Gent, maar ik wil wel literatuur maken van Gent. Kortom: vervang stadsdichter door dromenvanger” (De Morgen 08/01/2010). Zijn oproep aan de Gentenaars resulteerde in En toen werd ik wakker (dromen van Gent). Daarnaast experimenteerde hij met kleinschalige voorleessessies “Come to Daddy”.


Na enkele jaren poëziestilte verschenen AlaskaNieuwe sterrenbeelden, Zoo van het denken en Wij totale vlam. In 2017 selecteerde hij 120 gedichten uit zijn dertien dichtbundels tot de nieuwe samenzang Koor. Voor zijn poëzie won hij de Paul Snoekprijs, de Jan Campert-prijs en drie keer de Herman de Coninckprijs.
In de jaren 1990 legde hij zich vooral toe op prozawerk; de roman Tongkat (1999) werd bekroond met zowel De Gouden Uil, de Vlaamse Cultuurprijs als de Nederlandse F. Bordewijk-prijs. De erg sensuele taal in ander prozawerk (De kleurenvanger, Zwellend fruit, Memoires van een luipaard) bezorgden hem een herkenbare stijl. In 2005 volgde de omstreden kanjer Zwerm: geschiedenis van de wereld.

Vanaf 1997 was hij ook actief in het theater, als schrijver en regisseur, eerst bij het Kaaitheater (Maria Salomé, Red rubber balls), voor het Zuidelijk Toneel van Ivo van Hove (Romeo & Julia, ), Het Toneelhuis (Aars!, Het sprookjesbordeelvanaf 2006 bij het NTGent van Johan Simons (Richard III, Utopia GmbH/ Hangende tuinen, Nero, Africa, Medea). Daarbij tastte hij ook de grenzen van woord, beeld, beweging en muziek af, zodat sommige stukken eerder aanleunden bij opera of muziektheater (Moby Dick, Parsifal), andere bij dans en performance (S*ckmyp, Blush, Absence)

Voor Het geheim van de keel van de nachtegaal, een sprookje voor jonge lezers, gerealiseerd samen met tekenaar Carll Cneut, ontving hij de Boekenwelp, de Woutertje Pieterse Prijs, de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs en de Gouden Griffel. In 2016 verscheen De zeer vermoeide man en de vrouw die hartstochtelijk van bonsai hield, geïllustreerd door Kaatje Vermeire.
In 2018 schreef hij het Poëzieweekgeschenk Wat ons had kunnen zijn en werd zijn magistrale oeuvre onderscheiden met de eerste Sybren Poletprijs. Zijn werk is inmiddels in veertien talen vertaald.

De van oorsprong West-Vlaamse vzw Reveil werd bekroond met de Ultima voor Immaterieel Erfgoed. Reveil dompelt sinds 2014 elk jaar lokale begraafplaatsen met muzikanten, dichters en verhalenvertellers onder in nieuwe rituelen rond rouw en herinnering. Al enkele jaren zijn ze begin november ook actief op Campo Santo in Sint-Amandsberg.

 

Lees meer over de Ultima’s op https://www.ultimas.be

Kennis maken met Peter Verhelst kan op zijn website www.peterverhelst.be.en via de dossiers van Bibliotheek De Krook op https://stad.gent/bibliotheek/dossiers/literatuur-en-schrijven/peter-verhelst

en https://stad.gent/bibliotheek/dossiers/literatuur-en-schrijven/paarse-zetel

Gedetaillerde info over uitgaven en overzichtelijke lijstjes staan op http://schrijversgewijs.be/schrijvers/verhelst-peter/

 

Meer info over vzw Reveil op hun website: http://www.reveil.org