KANTL-PRIJS PODIUMTEKSTEN VOOR TOM LANOYE

Nieuws

De vijfjaarlijkse prijs voor podiumteksten van de KANTL is toegekend aan de Vlaamse dichter-performer en roman- & toneelschrijver Tom Lanoye voor “Atropa” (2008). Lanoye debuteerde tijdens zijn studententijd in Gent, woonde er tot 1986 en publiceerde gedichten als “Gent-Wevelgem” en “Een sigarenwinkel in de Donkersteeg”.

De Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) heeft haar Vijfjaarlijkse Prijs voor Podiumteksten 2012 voor de periode 2007-2011 toegekend aan Tom Lanoye. Hij ontvangt de prijs voor zijn theatertekst *Atropa: de wraak van de vrede* uit 2008. Sinds 2003 reikt de KANTL elk jaar één vijfjaarlijkse prijs uit, afwisselend voor essay, studie van oudere taal, literatuur en cultuur in de Nederlanden, poëzie, proza en podiumteksten. Tom Lanoye is de tweede laureaat KANTL-prijs voor podiumteksten, na David Van Reybrouck in 2007.

De jury waardeerde bij Lanoye zijn analyse van de oorlogsretoriek en het spel van de macht, vanaf de oude strijd tussen Hellas en Troje tot de imperialistische taal van het tijdperk Bush. Lanoye riep in zijn volgehouden versvorm de banaliteit van het oorlogsdiscours op, maar liet tegelijk de gruwelijke ethische logica ervan intact. Atropa verdiende daarom de vijfjaarlijkse bekroning.
De andere genomineerden waren Lot Vekemans met Gif (2009, eind november nog opnieuw te zien bij NTGent), Rachida Lamrabet met Belga (2010) en Paul Pourveur met Plot your City (2011).

Tom Lanoye (Sint-Niklaas, 1958) werd bekend als een van de jonge Vlaamse literatuurgoden die omstreeks de jaren 1980 in Gent het culturele studentenleven een boost gaven. In het zog van de Britse punk trok Lanoye met James Bordello langs de Gentse cafépodia in een poetry slam-avant-la-lettre. Snel volgden in eigen beheer gepubliceerde dichtbundels als Neon! : een elegies rockgedicht (1981), en Gent-Wevelgem (1982), over de Vlaamse wielerklassieker. Als lid van het vrijzinnige en tegendraadse Gentse “taalminnend studentengenootschap” ’t Zal wel Gaan, werd Lanoye ook bezieler van de driejaarlijkse Geuzenprijs en publiceerde hij zijn eerste polemieken, later gebundeld in Rozegeur en maneschijn (1983).

Hoewel Lanoye in 1987 naar Antwerpen verhuisde, bleef Gent hem inspireren, zoals in het gedicht “Een sigarenwinkel in de Donkersteeg” uit zijn officiële debuut In de piste (1984, ook opgenomen in Guido Lauwaerts bloemlezing Om Gent gedicht, 2010). Ook het slot van Een slagerszoon met een brilletje (1985, eerste deel van De Wase trilogie, 2012) speelt zich in Gent af, aan de Recolettenlei, waar zich een gesprek ontspint over de esthetiek van brillen, dat overgaat in een dialoog tussen de hoofdpersoon en zijn (sprekende) bril.
Bovendien trok Lanoye in De Vlaamse stad is overschat, een van de “bonustracks” van zijn (voor Antwerpen geschreven) Stadsgedichten (2005) parallellen tussen “Gent en ’t Stad”: ze verschillen dan wel in zomerfeesten en “zwarte beesten”, in aantal joden en beroemde doden, maar ze zijn allebei overschat en “als idee passé”. Hij besluit daarom zijn “rocksong à la Ramones” aan de twee zustersteden met de oproep “Begin met Gent! / Begin met ’t Stad!/ Haal ze leeg!/ Brand ze plat!/ (…) / Totdat/ Men ze vergat!”

Meer informatie over de KANTL-prijs op: http://www.kantl.be/nieuws.php?item=117

Bekijk de prijsuitreiking op 17 oktober 2012 op: http://www.cobra.be/cm/cobra/podium/
Meer informatie over Tom Lanoye en Gent: zie op deze website in het Lexicon/ Auteurs/ Lanoye, Tom